Ang’o ma kelo yiengni piny?
Bang’ gik ma ketho ma miyo piny wuotho
Yiengni piny ikelo gi chokruok mar apaya mawuok e seche ma lote mag piny radore. Bang’e, platego ng’ado ng’ato ka ng’ato kendo teko mang’eny ahinya wuok, ma ooro yamo ma kelo yiengni piny e piny. Kama ng’injono timoree kinde mang’eny en kilomita mang’eny e bwo piny; ong’ere kaka kar ng’iyo kata kar ng’iyo piny. Kama ni e wiye achiel kachiel e wi lowo en kama piny ng’anjoe, ma en kama thoth gik ma ketho piny timoree. Yiengni piny nigi kido mopogore opogore kaluwore gi kit laini mar ng’injo, to ka gitimore e bwo pi ginyalo kelo yamo maduong’ ma nyalo ketho gik mang’eny ahinya – gigo iluongo ni tsunami.
Yamo mag yiengni piny
Kaka yamo ma ng’ato nyalo ng’ado e piny wuotho e kor piny
Yamo maduong'
P waves wuotho kendo duogo e kor lwasi mar piny, kendo gitero piny e yo ma luwore gi yamono. Gin gik ma wuotho mapiyo moloyo e kind yamo, giwuotho gi ng’wech ma romo kilomita 6-11 (sekon 3.7-6.8), kendo kaka pile, gichopo mokuongo ka gin gi ng’wech mapoya e wang’e.
Wave mar ariyo
S waves wuotho malo kendo piny, ka giluwo yo ma wave dhigo, ma kelo ng’wech ma ng’ich e kor piny. Gidhi mos moloyo yamo ma P, kendo giwuotho gi ng’wech ma romo kilomita 3.4-7.2 e sekon achiel, kendo ginyalo wuotho mana kokalo kuom gik motegno, to ok kokalo kuom gik ma ng’ich.
Oboke mag hera
Mopogore gi yamo ma P kod S, yamo ma ni e wi piny wuotho mana e wi piny kendo giwuotho mos ahinya. Oboke mag Love, ma omiye nying’ jalony mar ng’iyo piny ma Ja-Britain miluongo ni AEH Love, gin oboke ma ng’ato nyalo ng’iyo piny mapiyo moloyo ariyogo kendo giyieng’ piny kowuok e bathgi nyaka e bathgi, ka giluwo yo ma obokego dhigo.
Yamo mag Rayleigh
Agoche mag Rayleigh, ma omiye nying mar jalony e weche fiziks ma ja Ingresa ma iluongo ni Lord Rayleigh, gin agoche mag kor lwasi mamiyo piny oyiengre e yor ellipse. Waves mag piny chopo mogik e kinde ma piny yiengnire to kinde mang’eny gikelo ketho mang’eny ne gik ma itiyogo nikech yiengniruok maduong’ ma gikelo.
No comments:
Post a Comment